Ds. B.N.J. Roskott voor de oude pastorie aan het Kerkplein.
Ds. B.N.J. Roskott voor de oude pastorie aan het Kerkplein. (Foto: )

Ambachtse vertellingen: Predikanten in de Dorpskerk

Hendrik-Ido-Ambacht - Dit keer een speciaal verhaaltje voor de liefhebbers van kerkgeschiedenis. De vorige keer stonden we met elkaar stil bij de preekstoel van de oude Dorpskerk.

Door Arie Verhoeven

Tot 1898 had Ambacht één kerkgebouw, de Dorpskerk, in gebruik bij de plaatselijk Nederlandse Hervormde Gemeente. Ambacht had eeuwenlang één predikantsplaats. Er stond dus meer één dominee tegelijk in Ambacht. Hij behoorde veelal tot de bekendste inwoners van ons dorp, tot de notabelen. Hij had gestudeerd op de universiteit. En in zo’n dorp als Ambacht was dat heel wat bij alle die boeren en vlasarbeiders.

Vanaf 1947 kreeg de hervormde gemeente een tweede predikant. Er hebben in de loop der eeuwen heel wat verschillende dominees op Ambachts preekstoel de Evangelieboodschap gebracht. Ik telde er meer dan 50.

De eerste predikant was ds. G. Allendorp tussen 1580 en 1585. Ambacht moest deze predikant delen met Rijsoord. Een bekende predikant was indertijd ds. Taco Hajo van den Honert die hier predikant was van 1689 tot 1694. Hij is later vooral bekend geworden als hoogleraar in de theologie en de Hebreeuwse oudheden aan de universiteit van Leiden. Ook zijn zoon, geboren in de Ambachtse pastorie, werd hoogleraar in de theologie.

Van dominee J.W. van Roggen, hier predikant van 1864 tot 1878, weten we niet zoveel. Tegen de buitenmuur van de consistorie bevindt zich een gedenksteen omdat hij in 1872 de eerste steen legde voor de uitbreiding van de kerk. Ook dr. J.C. Zaalberg was hier predikant van 1851 tot 1853, een bekende persoon uit de vaderlandse kerkgeschiedenis. Toen hij later predikant was is ‘s-Gravenhage kwam hij vanwege zijn vrijzinnige opvattingen in conflict met de bekende politicus en historicus G. Groen van Prinsterer. Dit leidde tot het ontstaan van de Confessionele Vereniging, één der officiële richtingen in de Nederlandse Hervormde Kerk.

Verder wil ik vader en zoon Roskott noemen. Vader G.E.K.A. Roskott was hier predikant van 1880 tot 1884 en zijn zoon, B.N.J. Roskott, van 1925 tot 1947. Oudere Ambachters herinneren zich zijn naam wellicht nog wel. Een heel roerige periode heeft kerkelijk Ambacht meegemaakt met ds. F.C. Willekes, die hier predikant was van 1913 tot 1923. Ambacht had vóór zijn komst een aantal orthodoxe dominees gehad. Met ds. Willekes meende men weer een orthodox dominee te krijgen. Nadat hij hier bevestigd was bleek hij een heel andere richting te zijn toegedaan. Dit leidde er zelfs toe dat een aantal gemeenteleden in de christelijke school aan de Kerkstraat enige tijd ’s zondags orthodoxe predikanten liet voorgaan. Dit is een heel roerige en verdrietige periode in Ambachts kerkgeschiedenis geweest. De kranten schreven in het hele land over wat toen genoemd werd, ‘de Willekeskwestie’.

Wilt u reageren? Bel 06-22130438 of stuur een e-mail naar: hiaverhoeven@kliksafe.nl Historisch Genootschap Hendrik-Ido-Ambacht.

Shopbox

Meer berichten