We duiken in de geschiedenis van het (waarschijnlijk) oudste monument van Hendrik-Ido-Ambacht.
We duiken in de geschiedenis van het (waarschijnlijk) oudste monument van Hendrik-Ido-Ambacht.

De Dorpskerk, het oudste monument?

Arie Verhoeven

Historisch Genootschap H.I.A.

Het raakt tijd dat we met onze historische wandeling door het dorp eens naar de monumentale dorpskerk gaan kijken. In oorsprong kan het gebouw worden aangemerkt als het oudste monument van ons dorp, al hebben we de achterliggende tijd kunnen zien dat er ook enkele boerderijen zijn die qua ouderdom kunnen wedijveren met de Dorpskerk.

Hendrik-Ido-Ambacht - Aan de rechter zijgevel, bezien vanaf de toren, bevindt zich een wapensteen met het jaartal 1331. Dat wil echter niet zeggen dat de kerk zo oud is. Dat jaartal duidt op het jaar van de (her-)inpoldering van de Zwijndrechtse waard. De wapensteen is pas in de 19e eeuw aangebracht.

Het kerkgebouw zoals wij dat kennen heeft een voorgangster gehad. Bij archeologisch onderzoek kwamen enkele funderingsresten van een oudere kerk tevoorschijn. Dat gebouw moet vóór 1382 worden gedateerd. Men neemt aan dat Heynric Yen (u weet wel de stichter, tevens ambachtsheer, van Ambacht en eerste bewoner van het 'kasteel' Boucquet) de kerk heeft laten bouwen, vlakbij zijn 'kasteel'. Het gebouw werd gewijd aan de Heilige Nicolaas Dat gebouw werd in de 16e eeuw vrijwel geheel afgebroken. Alleen de oude toren bleef gehandhaafd. Deze werd opgenomen in het nieuwe kerkgebouw, dat vermoedelijk tussen 1525 en 1540 werd gebouwd. De plattegrond van dat nieuwe gebouw werd langer en breder. Ook de muren werden hoger. Boven op de toren werd een derde geleding (verdieping) aangebracht. Als u naar de toren kijkt kunt u aan de verschillende steensoort zien dat deze een flink stuk opgehoogd is. In dit gedeelte bevindt zich tegenwoordige het uurwerk en de luidklok. De toren kreeg hierdoor een hoogte van 29,50 meter (gemeten t/m het haantje).

De kerk werd oorspronkelijk voor de Rooms-katholieke eredienst gebruikt. Het gebouw werd gewijd aan de Heilige Nicolaas. Mogelijk heeft de gedachte aan de goedheiligman, van wie werd aangenomen dat deze beschermer was tegen rivieroverstromingen, tot deze keuze geleid. Toen in 1572 de Reformatie in deze streek plaats had, kwam het gebouw voor de Gereformeerde eredienst in gebruik. Kort daarna, in 1580, kreeg Ambacht haar eerste predikant. In 1960 verrees elders op Ambachts grondgebied weer een Rooms-katholieke kerk. Begrijpelijk dat dit gebouw ook naar de Heilige Nicolaas werd genoemd.

De Dorpskerk is tot eind 19e eeuw het enige kerkgebouw van ons dorp geweest. Wel moet er in de 18e eeuw (en wellicht ook daarvoor al) sprake zijn geweest van een kapelletje, het Sint Anthonis Huijscken, dat ten noorden van de Oostendam, op het grondgebied van Ridderkerk heeft gestaan.

Contact
Wilt u reageren? Bel 06-22130438 of stuur een e-mail naar: hiaverhoeven@kliksafe.nl.

Shopbox

Meer berichten