Ambachtse vertellingen

De naam van Ambachts vroegere burgemeester Cornelis van Aken (1825 – 1892) dient met ere te worden genoemd. (Foto: Historisch Genootschap)
De naam van Ambachts vroegere burgemeester Cornelis van Aken (1825 – 1892) dient met ere te worden genoemd. (Foto: Historisch Genootschap) (Foto: )

Arie Verhoeven

Aflevering 125: De Vlascultuur X

H.I.-Ambacht In deze artikelenreeks over de vlascultuur verdient de naam van Ambachts vroegere burgemeester Cornelis van Aken (1825 – 1892) met ere te worden genoemd. Van Aken was hier burgemeester van 1855 tot 1885. Naast het burgemeesterschap van Ambacht was hij ook oprichter en een aantal jaren voorzitter van de landelijke Maatschappij ter bevordering van de Vlasindustrie.

In die laatste hoedanigheid heeft hij herhaaldelijk de aandacht gevraagd voor de slechte woon- en werkomstandigheden van de vlasarbeiders. In rapporten heeft hij o.a. bij het provinciebestuur gepleit voor adequate wetgeving. Bovendien heeft hij, samen met de inspectie Volksgezondheid aangedrongen op maatregelen. Graag had hij daartoe lokale wetgeving ingevoerd, maar hij realiseerde zich dat dit de concurrentiepositie van de Ambachtse ten opzichte van niet-Ambachtse vlassers negatief zou beïnvloeden, en daarom geen instemming van de gemeenteraad zou verkrijgen. Toen de Tweede Kamer in 1887 een parlementaire enquête hield naar de werking van het zgn. Kinderwetje, waarbij kinderarbeid werd verboden, werd Van Aken ook gehoord. Van die gelegenheid maakte hij eveneens gebruik om aan te dringen op verbetering van de woon- en werkomstandigheden van de vlasarbeiders.

Burgemeester Van Aken: "Wanneer men vroeg op een morgen bij wind en regenvlagen zulk een zwingelkeet, zoals men die gebouwen noemt, opent, dan vindt men somtijds de valluiken gesloten, en men ziet door wolken van stof en vezelen in het midden van het gebouw iets lichts, waarin men echter geen brandende lantaarn kan herkennen, terwijl men, na een ogenblik te hebben gestaan, door die stofwolken heen ook werklieden begint te zien, die langs de wand van het gebouw zijn gezeten."

Een werkdag duurt 's zomers 11 uur en 's winters gemiddeld 8 uur. "Het bleke gelaat, de beklemde ademhaling, de vele borstgebreken, de spoedige ouderdom en vroegtijdige dood onzer werklieden zijn de gevolgen van deze arbeid. Bij de godsdienstoefeningen in deze en omliggende gemeenten, waar vlas bewerkt wordt, trekt het onophoudelijke hoesten van zovelen onmiddellijke aandacht van vreemdelingen.

Onzindelijkheid en onzedelijkheid zijn ook de gevolgen van die onreine en gemengde omgeving, waarin de vrouwen en meisjes zich elke dag bewegen, en hebben natuurlijk op die gezondheid mede nadelige invloed." Dat in Ambacht de herinnering aan burgemeester Van Aken wordt bewaard door een straat naar hem te vernoemen is heel terecht! Het Historisch Genootschap pleit er al een aantal jaren bij het gemeentebestuur voor om straten in ons dorp te vernoemen naar Ambachters die veel hebben betekend voor de ontwikkeling van ons dorp.

Wilt u reageren? Bel 06-22130438 of stuur een mail naar: hiaverhoeven@kliksafe.nl)

Historisch Genootschap Hendrik-Ido-Ambacht.

Shopbox

Meer berichten