Enkele vlasboeren aan het werk.
Enkele vlasboeren aan het werk. (Foto: )

Ambachtse vertellingen, afl. 119: De Vlascultuur IV

Door: Arie Verhoeven, Historisch Genootschap HIA

Dit keer wil ik u wat vertellen over de zogenoemde vlastrek. In een vorige aflevering heb ik u verteld dat de vlasboeren niet alleen vlas verbouwden in ons dorp, maar ook elders gronden pachtten. De Ambachtse grond was bij lange na niet toereikend om aan de (internationale) vraag te voldoen.

H.I. AMBACHT - De vlassers, zoals de vlasboeren ook wel genoemd werden, pachtten vooral grond in de Haarlemmermeer Zeeuws Vlaanderen en Groningen. De gepachte grond moest uiteraard bewerkt worden. Dit gebeurde veelal door de Ambachtse vlasarbeiders. Die trokken twee keer per seizoen naar het elders bezaaide vlasland. De eerste keer in april, gedurende een periode van ca. zes weken om het land te wieden. Later, in juli, ging men opnieuw om het vlas te plukken. De vlastrek ontregelde het gezinsleven ingrijpend. Zo'n 20% van alle Ambachtse gezinnen (ongeveer de helft van alle vlasarbeidersgezinnen) verliet ons dorp om elders het land van hun broodheer te bewerken. De vlasarbeider ging veelal met zijn gezin. Dat gold vooral bij het werken in de Haarlemmermeer. De inwoners van Rotterdammer zagen in de jaren '60 en '70 van de negentiende eeuw in het voorjaar 'gansche troepen mannen, vrouwen en kinderen, schamel gekleed, met bundels en klompen hengelend aan den stok, op de straten.' Gedurende de wiedtijd werden mannen, vrouwen, jongens en meisjes dooreen, gehuisvest in keten en schuren, op hooi en stro. Het ontbrak veelal aan goed drinkwater en andere elementaire voorzieningen op het gebied van sociale hygiëne. Maar ook met de persoonlijke hygiëne was het slecht gesteld. 'Van reiniging en verwisseling van onderkleren was weinig sprake.' Naast bedreiging van de gezondheid betekende die vlastrek bovendien een ontwrichting van het familieleven. In ruil voor goedkope huisvesting (gehuurd van de boer) had de vlasarbeider niet alleen zichzelf verplicht tot het verrichten van alle voorkomende werkzaamheden, maar dit gold alle gezinsleden, die tot werken in staat bleken. Reacties: hiaverhoeven@kliksafe.nl of bel 06-22130438.

Shopbox

Meer berichten