Op deze kaart is met een zwarte lijn de tankval ingetekend.
Op deze kaart is met een zwarte lijn de tankval ingetekend. (Foto: )

Ambachtse Vertellingen, afl. 114: De tankval

In de vorige aflevering van Ambachtse vertellingen schreef ik iets over de 'boerderij van Cees Molendijk', die tijdens de oorlog op last van de Duitsers moest worden afgebroken om de bezetter een beter schootsveld te geven. Ik beloofde u binnenkort ook iets te vertellen van de tankval, die daar in de buurt tijdens de oorlog in opdracht van de Duitsers werd gegraven.

Door Arie Verhoeven

Daarom vraag ik dit keer aandacht voor het bij dit artikel afgedrukte topografische kaartje van een deel van Ambacht, enkele jaren voor het uitbreiden van de oorlog. Interessant is dat u hier o.a. het begin van Rijksweg 16 ziet ingetekend. Het weggedeelte eindigde aanvankelijk ter hoogte van de Langeweg. Nadat de brug over de Oude Maas gereed was is de rijksweg verder doorgetrokken. Er valt voor de liefhebbers veel op het kaartje te zien, of eigenlijk moet ik schrijven: nog niet te zien. Ambacht kende nog nauwelijks nieuwbouw. Alleen in de oksel van de Kerkstraat/Veersedijk zien we iets van het eerste uitbreidingsplan.

Maar nu over de tankval. Op het kaartje heb ik in een zwarte lijn de tankval ingetekend, die liep vanaf Rijksweg 16 (die in de volksmond 'de nieuwe weg' werd genoemd), via de polder Sandelingenambacht, tot aan de Waal en voorbij de Waal tot aan Rijksweg 15. De Duitsers hoopten hiermee de opmars van de Geallieerden tegen te houden. Het oprukken van legervoertuigen, zoals tanks, zou hiermee stagneren. U moet daarbij bedenken dat deze gracht wel twaalf meter breed was en drie meter diep. Deze werd gegraven met behulp van een dragline. De Duitsers hadden voor het werk gevangenen ingeschakeld, die waren ondergebracht in kampen in Noord-Brabant. Dagelijks werden ze, als boeven gekleed in gestreepte pakken, als vee per vrachtwagen aangevoerd. Het was zwaar werk. Velen waren zulk lichamelijk werk niet gewend en bovendien waren velen ondervoed. Er is nog een verhaal bewaard gebleven dat een gevangene tijdens het werk met succes heeft weten te vluchten.

Om de tankval beter aan het beoogde doel te beantwoorden hadden de Duitsers bovendien op enkele plaatsen in het dorp wegversperringen aangebracht in de vorm van drie meter hoge betonnen muren. Een auto kon zo'n versperring overdag net passeren. 's Avonds was de smalle doorgang met bielzen geblokkeerd. Er stonden zulke versperringen in de Achterambachtseweg, de Kerkstraat ter hoogte van de Heul, en bij de Oostendam.

De tankval heeft uiteindelijk aan het door de Duitsers beoogde effect niet beantwoord. De Canadezen hebben geen hinder van betekenis hiervan ondervonden bij het bevrijden van ons dorp. De gracht is in de jaren vijftig gedempt. Op bepaalde luchtfoto's bleef het tracé later nog lang zichtbaar als gevolg van de structuur van de grond.

Als u wilt reageren kunt u contact opnemen met ondergetekende. 06-22130438 of hiaverhoeven@kliksafe.nl Misschien zijn er nog wel Ambachters die zich herinneren dat de tankval werd gegraven.

Shopbox

Meer berichten